การเพาะพันธุ์และอนุบาลลูกหอยแครง
เพาะพันธุ์และอนุบาลลูกหอยแครง: ก้าวสำคัญสู่ความมั่นคงของอุตสาหกรรมสัตว์น้ำไทย
หอยแครงเป็นสัตว์น้ำเศรษฐกิจที่สำคัญของประเทศไทย โดยมีผลผลิตและมูลค่าทางเศรษฐกิจสูงในแต่ละปี อย่างไรก็ตาม อุตสาหกรรมการเพาะเลี้ยงหอยแครงยังคงเผชิญกับความท้าทายด้านการจัดหาลูกพันธุ์ เนื่องจากประเทศไทยยังไม่มีระบบการผลิตลูกพันธุ์ที่เพียงพอและต่อเนื่อง ส่งผลให้เกษตรกรต้องพึ่งพาลูกพันธุ์จากธรรมชาติหรือแหล่งผลิตภายนอกเป็นหลัก
โครงการวิจัยการเพาะพันธุ์และอนุบาลลูกหอยแครงจึงถูกพัฒนาขึ้น เพื่อสร้างองค์ความรู้และเทคโนโลยีสำหรับการผลิตลูกพันธุ์คุณภาพภายในประเทศ โดยอาศัยความร่วมมือระหว่างนักวิจัย ผู้เชี่ยวชาญ และเกษตรกรผู้เพาะเลี้ยงหอยแครง การดำเนินงานมุ่งเน้นการพัฒนาระบบการผลิตที่สามารถนำไปใช้ได้จริงและขยายผลได้อย่างยั่งยืน การวิจัยครอบคลุมตั้งแต่การคัดเลือกพ่อแม่พันธุ์ที่มีความสมบูรณ์เพศ การกระตุ้นการวางไข่ด้วยเทคนิค Temperature Shock หรือการเปลี่ยนแปลงอุณหภูมิแบบเฉียบพลัน ไปจนถึงการอนุบาลตัวอ่อนภายใต้สภาพแวดล้อมที่ควบคุมอย่างเหมาะสม ทั้งคุณภาพน้ำ อาหาร และการป้องกันการปนเปื้อนจากเชื้อจุลินทรีย์
ผลการศึกษาพบว่าสามารถเพาะพันธุ์หอยแครงได้สำเร็จ โดยตัวอ่อนพัฒนาเป็นระยะ D-shape larvae ภายใน 24 ชั่วโมงหลังการปฏิสนธิ และสามารถอนุบาลจนเติบโตเป็นลูกพันธุ์ที่มีคุณภาพตามมาตรฐานการเพาะเลี้ยง การพัฒนาระบบดังกล่าวช่วยเพิ่มอัตราการรอด ลดความสูญเสียจากการขนส่ง และเพิ่มโอกาสในการเข้าถึงลูกพันธุ์คุณภาพของเกษตรกร
นอกจากนี้ โครงการยังเป็นต้นแบบสำคัญของการบูรณาการงานวิจัยกับภาคเกษตรกรรม โดยฟาร์มต้นแบบสามารถผลิตลูกพันธุ์หอยแครงได้ในมาตรฐานเทียบเท่าหน่วยงานภาครัฐ สะท้อนถึงศักยภาพของภาคเอกชนในการนำองค์ความรู้ไปประยุกต์ใช้เชิงพาณิชย์


ความสำเร็จของโครงการไม่เพียงช่วยลดการพึ่งพาการนำเข้าลูกพันธุ์จากภายนอกประเทศ แต่ยังเป็นการสร้างความมั่นคงให้กับอุตสาหกรรมหอยแครงไทย เพิ่มรายได้ให้เกษตรกร และสนับสนุนการฟื้นฟูทรัพยากรหอยสองฝาในธรรมชาติ อันจะนำไปสู่การใช้ประโยชน์ทรัพยากรทางทะเลอย่างสมดุลและยั่งยืนในอนาคต
รับชมคลิปเต็มได้ที่ลิงค์นี้ https://youtu.be/EWGjRouLuro?si=il0hEHa1OPP8fZWR
ผลงานวิจัยโดย :
ผศ.ดร.สุขกฤช นิมิตรกุล ภาควิชาเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ คณะประมง มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ โทร.09-7139-0041.
ขอขอบคุณข้อมูลและภาพประกอบจาก
ผศ.ดร.สุขกฤช นิมิตรกุล
✍ ผลิตสื่อโดย ฝ่ายเผยแพร่งานวิจัย
🌟 แนะนำ/ติชม https://forms.gle/e3MzPqrb2V9QE9Tp6
