การใช้ประโยชน์จากเลือดสุกรในการเป็นอาหารเสริมสู่การผลิตในเชิงพาณิชย์

เลือดสุกรเป็นวัสดุพลอยได้จากอุตสาหกรรมการผลิตอาหารที่มักถูกจัดเป็นของเสีย แม้ว่าจะอุดมไปด้วยสารอาหารที่มีคุณค่า โดยเฉพาะโปรตีนฮีม (Heme Protein) ซึ่งเป็นแหล่งของธาตุเหล็กอินทรีย์ที่ร่างกายสามารถดูดซึมได้อย่างมีประสิทธิภาพ งานวิจัยนี้จึงมุ่งพัฒนาเทคโนโลยีการสกัดโปรตีนฮีมจากเลือดสุกร เพื่อเพิ่มมูลค่าของวัสดุเหลือใช้ ควบคู่กับการลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม และต่อยอดสู่การผลิตเชิงพาณิชย์
กระบวนการสกัดใช้สารละลายคาร์บอกซีเมทิลเซลลูโลส (Carboxymethyl Cellulose; CMC) เป็นสารตกตะกอนโปรตีน โดยอาศัยหลักการจับกันระหว่างประจุบวกของโปรตีนโกลบินกับประจุลบของ CMC ก่อนแยกโปรตีนด้วยการหมุนเหวี่ยงความเร็วสูง สามารถสกัดโปรตีนฮีมได้ในอัตราการกู้คืนร้อยละ 55 จากนั้นนำไปทำแห้งด้วยเทคโนโลยีการพ่นฝอย (Spray Dry) ได้เป็นโปรตีนฮีมพาวเดอร์ที่มีลักษณะเป็นผงละเอียด สีน้ำตาลอ่อน ไม่มีกลิ่น ไม่มีรส และสามารถละลายได้มากกว่าร้อยละ 60 ในสภาวะกรดอ่อน (pH 4)

จึงเหมาะสำหรับการประยุกต์ใช้ในอุตสาหกรรมอาหาร โปรตีนฮีมที่ได้มีคุณค่าทางโภชนาการสูง โดยมีธาตุเหล็กอินทรีย์ถึง 161.66 มิลลิกรัมต่อ 100 กรัม และอุดมด้วยกรดอะมิโนจำเป็น โดยเฉพาะไลซีน จึงสามารถนำไปใช้เป็นส่วนประกอบในผลิตภัณฑ์เบเกอรี่เพื่อเพิ่มปริมาณธาตุเหล็กและคุณค่าทางโภชนาการ รวมทั้งใช้ทดแทนสารอิมัลซิไฟเออร์ในผลิตภัณฑ์อาหารได้อย่างมีประสิทธิภาพ ส่งผลให้ผลิตภัณฑ์เบเกอรี่ที่พัฒนาขึ้นมีปริมาณธาตุเหล็กสูงถึง 7 มิลลิกรัมต่อก้อน และมีไลซีน 648.19 มิลลิกรัมต่อ 100 กรัม อีกหนึ่งจุดเด่นของเทคโนโลยีนี้คือการเลือกใช้ CMC ซึ่งเป็นไฮโดรคอลลอยด์ที่ได้จากสารสกัดธรรมชาติ มีความปลอดภัยต่อผู้บริโภค ไม่มีกลิ่น ไม่ก่อให้เกิดมลพิษ และสามารถละลายน้ำได้ดี ซึ่งเป็นวิธีการสกัดที่มีประสิทธิภาพและเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม ขณะที่การทำแห้งด้วยวิธี Spray Dry ยังช่วยลดต้นทุนการผลิตเมื่อเทียบกับวิธี Freeze Dry และเหมาะต่อการผลิตในระดับอุตสาหกรรม  ผลงานวิจัยนี้สะท้อนให้เห็นถึงแนวทางการใช้ทรัพยากรชีวภาพอย่างคุ้มค่า โดยเปลี่ยนของเสียจากอุตสาหกรรมปศุสัตว์ให้กลายเป็นวัตถุดิบมูลค่าสูงสำหรับอุตสาหกรรมอาหารและอาหารเสริม ช่วยเพิ่มมูลค่าทางเศรษฐกิจ ลดปัญหาสิ่งแวดล้อม และสนับสนุนการพัฒนาอุตสาหกรรมอาหารภายใต้แนวคิดเศรษฐกิจหมุนเวียน (Circular Economy) และการใช้ทรัพยากรอย่างยั่งยืน

ผลงานวิจัยโดย :ผศ. ดร.อารีย์ อินทร์นวล
ภาควิชาวิทยาศาสตร์และนวัตกรรมชีวภาพ คณะศิลปศาสตร์และวิทยาศาสตร์
มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ วิทยาเขตกำแพงแสน
โทร. 08-4383-7779

ขอขอบคุณข้อมูลและภาพประกอบจาก
ผศ. ดร.อารีย์ อินทร์นวล

✍ ผลิตสื่อโดย ฝ่ายเผยแพร่งานวิจัย
🌟 แนะนำ/ติชม https://forms.gle/e3MzPqrb2V9QE9Tp6