ธาราทุม พืชชนิดใหม่ของโลก จากจังหวัดสุราษฎร์ธานี

นักอนุกรมวิธานพืชจากองค์การสวนพฤกษศาสตร์ ร่วมกับคณะนักวิจัยจากมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ กรมอุทยานแห่งชาติฯ และกรมส่งเสริมการเกษตร ร่วมค้นพบ “ธาราทุม” ชื่อทางวิทยาศาสตร์ Sageraea multiovulata Wiya, Sinbumr. & Chaowasku ซึ่งเป็นพืชชนิดใหม่ของโลกในวงศ์กระดังงา (Annonaceae) ที่ค้นพบในพื้นที่ อำเภอเคียนซา จังหวัดสุราษฎร์ธานี

ผลงานการค้นพบนี้ได้รับการตีพิมพ์ในวารสารวิชาการระดับนานาชาติ Plant Systematics and Evolution ปีที่ 311 ฉบับที่ 3 Doi: 10.1007/s00606-025-01940-7

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์

“ธาราทุม” หรือชื่อท้องถิ่นว่า “กะโมกน้ำ” และ “ปิ๊ตัน” เป็นไม้ต้นขนาดกลาง สูงได้ถึงประมาณ 18 เมตร ออกดอกเป็นช่อ มีกลีบดอกสีครีมถึงเหลืองอ่อน ผลเป็นผลกลุ่ม ขนาดค่อนข้างใหญ่ เมื่อสุกจะมีสีเขียวอมเหลือง ภายในมีเมล็ดจำนวนมากเรียงตัวเป็น 2 แถว คำระบุชนิด multiovulata หมายถึง “มีออวุลจำนวนมาก” ซึ่งสื่อถึงลักษณะเด่นของพืชชนิดนี้ คือ มีออวุลต่อรังไข่ถึง 19–20 อัน มากที่สุดเท่าที่เคยมีรายงานในสกุล Sageraea (โดยทั่วไปมีเพียง 5–12 อัน)

สถานภาพการอนุรักษ์

ธาราทุมจัดอยู่ในสถานะ ใกล้สูญพันธุ์อย่างยิ่ง พบเฉพาะในพื้นที่ชุ่มน้ำเพียงแห่งเดียวของ อ.เคียนซา จ.สุราษฎร์ธานี มีการกระจายพันธุ์จำกัด และถูกล้อมรอบด้วยสวนปาล์มและยางพารา ซึ่งอาจส่งผลต่อการอยู่รอดของพืชชนิดนี้

ธาราทุมจึงเป็นทั้งสัญลักษณ์แห่งความหลากหลายทางชีวภาพของไทย และเครื่องเตือนถึงความจำเป็นในการอนุรักษ์พรรณพืชท้องถิ่นในระบบนิเวศที่เปราะบาง

นิเวศวิทยาและการกระจายพันธุ์

ธาราทุมเป็นพืชเฉพาะถิ่นที่พบในพื้นที่ชุ่มน้ำใกล้แม่น้ำตาปี อ.เคียนซา จ.สุราษฎร์ธานี ซึ่งมีน้ำท่วมต่อเนื่องราว 6 เดือนต่อปี ชื่อ “ธาราทุม” สื่อถึงถิ่นอาศัยตามสายน้ำ ผลของธาราทุมสุกในช่วงต้นฤดูน้ำหลากเดือนตุลาคม เมื่อตกลงน้ำ เมล็ดจะถูกน้ำพัดพาไปยังพื้นที่เหมาะต่อการงอก และการแช่น้ำยังช่วยให้เปลือกผลนิ่มและย่อยสลายได้ง่าย ส่งเสริมการกระจายพันธุ์ตามธรรมชาติ

 

ทีมผู้ค้นพบ