“อิทธิ 1-2-3” พันธุ์มันสำปะหลัง ต้านทานโรคใบด่าง
พันธุ์ต้านทานทั้ง 3 ได้รับการสนับสนุนจาก สถาบันเกษตรเขตร้อนนานาชาติ (IITA) ประเทศไนจีเรีย โดยส่งตัวอย่างพันธุ์จำนวน 5 สายพันธุ์ในรูปแบบทิชชูคัลเจอร์มายังประเทศไทย ซึ่งต่อมาได้เข้าสู่กระบวนการตรวจสอบความปลอดภัยทางชีวภาพโดยกรมวิชาการเกษตร จากนั้นจึงเข้าสู่กระบวนการทดสอบและคัดเลือกพันธุ์ที่เหมาะสมเป็นระยะเวลาหลายปี จนได้ข้อสรุปในปี 2566 ว่าพันธุ์ที่มีศักยภาพต้านทานโรคได้ดีที่สุด ได้แก่ พันธุ์หมายเลข 419, 581 และ 057 ภายหลังได้รับพระราชทานชื่อจาก สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้ากรมสมเด็จพระ เทพรัตนราชสุดา สยามบรมราชกุมารีให้เป็นพันนธุ์อิทธิ 1 อิทธิ 2 และอิทธิ 3 ตามลำดับ โดยใช้ชื่อ “อิทธิ” จากชื่ออิทธิเดช เพื่อความเป็นสิริมงคล
หลังจากการคัดเลือกพันธุ์เสร็จสิ้น เมื่อวันที่ 21 มีนาคม 2566 มูลนิธิฯ ได้รับต้นพันธุ์จำนวนกว่า 17,000 ลำ เพื่อนำไปขยายพันธุ์ต่อทันทีบนพื้นที่กว่า 50 ไร่ และได้แจกจ่ายให้หน่วยงานต่าง ๆ เช่น กรมวิชาการเกษตร กรมส่งเสริมการเกษตร และมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ รวมทั้งหมดกว่า 30,000 ลำ
เพื่อตอบสนองความต้องการต้นพันธุ์ในวงกว้าง จึงได้มีการใช้เทคนิคการขยายพันธุ์แบบ “x20” โดยการตัดลำต้นหนึ่งลำออกเป็น 20 ท่อน เพาะให้งอกเป็นต้นกล้าในระยะเวลา 1 เดือน และนำไปปลูกต่อ วิธีนี้ช่วยลดต้นทุนและเพิ่มจำนวนต้นพันธุ์ได้อย่างรวดเร็วและมีประสิทธิภาพสูงเมื่อเทียบกับการเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อที่มีต้นทุนสูงกว่า
แม้จะได้พันธุ์ต้านทานแล้ว แต่การกระจายพันธุ์ให้ถึงเกษตรกรยังต้องใช้เวลา ด้วยวงจรปลูกมันสำปะหลังที่ยาวถึง 10 เดือนถึง 1 ปี จึงต้องมีการวางแผนขยายพันธุ์อย่างเป็นระบบ ซึ่งสมาคมแป้งมันสำปะหลังก็มีบทบาทสำคัญในการสนับสนุน โดยวางแผนจะผลิตต้นพันธุ์ถึง 5 ล้านลำภายในปี 2569 และแจกจ่ายผ่านเครือข่ายโรงงานและเกษตรกรสมาชิก
ในช่วงปีแรกของการขยายพันธุ์ควร หลีกเลี่ยงการจำหน่ายต้นพันธุ์ และมุ่งเน้นการแจกจ่ายเพื่อควบคุมโรคใบด่างอย่างมีประสิทธิภาพ หากทุกภาคส่วนร่วมมือกันขยายพันธุ์และแจกจ่ายอย่างต่อเนื่อง ก็จะสามารถยับยั้งการระบาดและเสริมสร้างความมั่นคงให้แก่เกษตรกรไทยได้ในระยะยาว
ติดต่อสอบถามเพิ่มเติม
นักวิจัยจากมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ประกอบด้วย ศ.ดร. เอ็จ สโรบล รศ. ดร. เฉลิมพล
ภูมิไชย์ ผศ.ดร.ปิยะกิตติภาดากุล ผศ.ดร.วรรณสิริวรรณรัตน์ ผศ.ดร.วันวิสาศิริวรรณ์
ผศ.ดร.ภัศจีคงศีล น.ส.สรินดา สุขรัตน์ น.ส.สุภาวดีบุญมา และนายฐาปกรณ์ใจสุวรรณ์
โดยมี ศ.ดร.เจริญศักดิ์ โรจนฤทธิ์พิเชษฐ์ และ รศ.ดร.วิจารณ์วิชชุกิจ เป็นที่ปรึกษา และทีมนักวิจัยจากสถาบันพัฒนามันสำปะหลัง
