PHAs พลาสติกย่อยสลายได้ทางชีวภาพ

พอลิไฮดรอกซีอัลคาโนเอต (Polyhydroxyalkanoates, PHAs) เป็นไบโอพอลิเอสเตอร์ที่ย่อยสลายได้ในธรรมชาติผลิตโดยจุลินทรีย์หลายชนิด PHAs มีคุณสมบัติคล้ายกับพลาสติกสังเคราะห์บางชนิด แต่มีข้อดีคือสามารถย่อยสลายได้อย่างสมบูรณ์ โดยจุลินทรีย์ไปเป็นคาร์บอนไดออกไซด์และน้ำ

ประเทศไทยมีทรัพยากรจุลินทรีย์และวัตถุดิบในการพัฒนาอุตสาหกรรมพลาสติก เช่น กากมันสำปะหลัง ลิกโนเซลลูโลสและกลีเซอรอล การใช้วัสดุเหลือทิ้งจากอุตสาหกรรมเกษตรเป็นแหล่งคาร์บอนเพื่อเพิ่มมูลค่าของชีวมวลและลดต้นทุนการผลิต จึงมีความสำคัญในการพัฒนาอุตสาหกรรมไบโอพลาสติกของประเทศไทย

PHAs ดีอย่างไร
  • สามารถย่อยสลายโดยแบคทีเรียและราอย่างสมบูรณ์ในเวลาไม่กี่สัปดาห์เท่านั้น
  • ไม่เพิ่มปริมาณก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์แก่บรรยากาศของโลก

การใช้ PHAs ในอุตสาหกรรม

เนื่องจาก PHAs มีมอนอเมอร์ที่แตกต่างกันหลายชนิดทำให้มีคุณสมบัติที่เหมาะสมต่อการนำไปประยุกต์ใช้งานได้อย่างหลากหลาย

  • อุตสาหกรรมบรรจุภัณฑ์ เช่น ภาชนะบรรจุอาหาร
  • อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์
  • อุตสาหกรรมสิ่งทอ เช่น วัสดุคล้ายไนลอน และไฟเบอร์
  • อุตสาหกรรมการแพทย์ ใช้เป็นวัสดุทดแทนเนื้อเยื่อในอวัยวะและไหมละลาย

 

หลักการทำงาน

PHB สามารถผลิตได้โดยกระบวนการหมักโดยจุลินทรีย์หลากหลายชนิดโดยการสะสม PHB ไว้ภายในเซลล์  การผลิต PHB ภายในเซลล์จุลินทรีย์เกิดขึ้นภายใต้สภาวะจำกัดต่างๆ เมื่อเซลล์เข้าสู่ stationary phase ของการเจริญเติบโตเพื่อสะสมเป็นแหล่งคาร์บอนและพลังงานของเซลล์

  • การคัดแยกและจำแนกสายพันธุ์จุลินทรีย์ที่ผลิต PHB จากแหล่งธรรมชาติ
  • การผลิต pHB ในระดับถังหมัก
  • การทำบริสุทธิ์ PHB
  • การประยุกต์ใช้ PHB

ติดต่อข้อมูลเพิ่มเติม
ดร.พิลาณี ไวถนอมสัตย์
สถาบันค้นคว้าและพัฒนาผลิตผลทางการเกษตรและอุตสาหกรรมเกษตร
มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์
โทร. 0-2942-8600-3 E-mail: aappln@ku.ac.th

ผู้เรียบเรียง
น.ส.ทิสยา ทิศเสถียร
ฝ่ายเผยแพร่งานวิจัย สถาบันวิจัยและพัฒนาแห่ง มก.
E-mail: rdityt@ku.ac.th