แอปพลิเคชั่นสำหรับการจำแนกชนิดของแพลงก์ตอน (Plankton Key)

ในการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ “อาหาร” ถือเป็นปัจจัยที่มีความสำคัญมากปัจจัยหนึ่ง โดยเฉพาะสำหรับสัตว์น้ำวัยอ่อน ชนิดและขนาดของอาหารต้องมีความสัมพันธ์กับระยะต่างๆ ของสัตว์น้ำ แพลงก์ตอน เป็นอาหารตามธรรมชาติขั้นพื้นฐานของสิ่งมีชีวิตต่างๆ ในแหล่งน้ำธรรมชาติ โดยเป็นจุดเริ่มต้นของการถ่ายทอดพลังงานในห่วงโซ่อาหาร จัดเป็นแหล่งอาหารขนาดใหญ่ และมีความสำคัญมากที่สุดไม่ว่าจะเป็นน้ำจืด น้ำกร่อย หรือน้ำทะเล เนื่องจากแพลงก์ตอนส่วนใหญ่มีขนาดเล็ก จึงเหมาะแก่การเป็นอาหารของลูกสัตว์น้ำวัยอ่อน และลูกสัตว์น้ำขนาดเล็ก ชนิดและปริมาณของแพลงก์ตอนในแหล่งน้ำเป็นตัวบ่งชี้ถึงความอุดมสมบูรณ์ของสัตว์น้ำได้ นอกจากจะเป็นอาหารที่สำคัญของสัตว์น้ำ แพลงก์ตอนยังมีประโยชน์ในด้านการรักษาคุณภาพน้ำ โดยขณะที่มีการสังเคราะห์แสงจะมีการปล่อยออกซิเจนออกมาละลายในน้ำ และนำสารอินทรีย์ที่เป็นพิษต่อสัตว์น้ำไปใช้ เช่น แอมโมเนีย ไนไตรท์ หรือก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ อย่างไรก็ตามในกรณีที่มีการเพิ่มปริมาณของแพลงก์ตอนอย่างรวดเร็วในบ่อเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ จนทำให้น้ำเปลี่ยนสีเป็นสีเขียว สีแดง สีน้ำตาล หรือสีเหลือง ซึ่งสีของน้ำขึ้นอยู่กับชนิดของแพลงก์ตอน และน้ำที่มีแพลงก์ตอนอยู่จำนวนมากจะส่งผลเสียที่เป็นอันตรายต่อสัตว์น้ำ คือ เมื่อแพลงก์ตอนตายลง ก็จะปล่อยสารที่เป็นอันตรายออกสู่น้ำ หรือทำให้น้ำในบ่อขาดออกซิเจน แพลงก์ตอนบางชนิดจะไปเกาะติดบริเวณซี่เหงือกของสัตว์น้ำทำให้เป็นอันตราย นอกจากนี้การเพิ่มปริมาณของแพลงก์ตอนกลุ่มที่สร้างสารพิษ (Toxic plankton bloom) เมื่อสัตว์น้ำกินแพลงก์ตอนกลุ่มดังกล่าว พิษจะถูกสะสมอยู่ในตัวของสัตว์น้ำเหล่านั้น จากปัญหาข้างต้นจึงเป็นที่มาของแอปพลิเคชั่นสำหรับการจำแนกชนิดของแพลงก์ตอน เพื่อให้ผู้ใช้งานได้ทราบถึงกลุ่มของแพลงก์ตอนที่เกิดขึ้น ประโยชน์และโทษของแพลงก์ตอนกลุ่มดังกล่าว รวมทั้งแนวทางในการแก้ไขปัญหาเบื้องต้น เพื่อลดโอกาสการเกิดผลเสียต่อสัตว์น้ำที่เลี้ยง


วัต
ถุประสงค์ของการจัดทำแอปพลิเคชัน

1. เพื่อให้เกษตรและผู้ใช้งานแอปพลิเคชั่นสามารถจำแนกกลุ่มหรือชนิดของแพลงก์ตอนในแหล่งน้ำธรรมชาติ และบ่อเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำเบื้องต้นได้
2. เพื่อให้ทราบถึงประโยชน์และโทษของแพลงก์ตอนในกลุ่มหรือชนิดดังกล่าว

จุดเด่นของข้อมูลที่จะใช้พัฒนาแอปพลิเคชันสำหรับการจำแนกชนิดแพลงก์ตอน (Plankton key)

1. รวบรวมเนื้อหาและความรู้ที่เกี่ยวกับชนิดของแพลงก์ตอนที่พบในประเทศไทย
2.มีการยกตัวอย่างและแสดงภาพประกอบของผลเสียที่เกิดจากการเพิ่มจำนวนของแพลงก์ตอน
3.มีการทำรูปแบบการค้นหาแบบต่างๆ ได้แก่ ค้นหาจากชื่อ ลักษณะรูปร่าง และการค้นหาขั้นสูง เพื่อความสะดวกในการค้นหาและจำแนกชนิดแพลงก์ตอน
4.แสดงข้อมูลและรูปภาพประกอบของแพลงก์ตอนแต่ละสกุล (species) และรายละเอียดโดยย่อของแพลงตอนแต่ละกลุ่ม
5.ผู้ใช้งานสามารถส่งข้อความและ/หรือรูปภาพ เพื่อซักถามผู้ดูแลระบบได้

 

ติดต่อขอข้อมุลเพิ่มเติมได้ที่

รศ.ดร. วราห์ เทพาหุดี
ดร.ไพลิน จิตรชุ่ม
น.ส. สุธาทิพย์ คงทน
ภาควิชาเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ
ภาควิชาชีววิทยาประมง
คณะประมง มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์
โทร 08-6699-5458

 

ขอขอบคุณข้อมูลและภาพประกอบจาก
รศ.ดร. วราห์ เทพาหุดี

 

✍ ผลิตสื่อโดย ฝ่ายเผยแพร่งานวิจัย