การปรับปรุงพันธุ์ข้าวขาวดอกมะลิ 105 ให้ต้านทานโรคไหม้

ข้าวพันธุ์ขาวดอกมะลิ 105 เป็นที่นิยมในการบริโภคทั้งชาวไทยและชาวต่างชาติ เนื่องจากเป็นข้าวที่มีคุณภาพการหุงต้มที่ดีเมื่อหุงสุกแล้วจะนิ่มและมีกลิ่นหอม ถึงแม้ว่าข้าวขาวดอกมะลิ 105 จะเป็นข้าวคุณภาพดี แต่ก็มีข้อจำกัดคือ เป็นข้าวที่ไม่ทนทานต่อการเข้าทำลายของโรคหรือแมลง โดยเฉพาะโรคไหม้ที่เกิดจากเชื้อรา Pyricularia oryzae ที่พบว่ามีการระบาดในพื้นที่ปลูกข้าวขาวดอกมะลิ 105 อยู่เสมอ ซึ่งในแต่ละปีการระบาดของโรคไหม้ส่งผลให้ผลผลิตเฉลี่ยของข้าวลดลงประมาณ 5% จากที่ควรจะได้ แต่หากพบการระบาดของโรคไหม้อย่างรุนแรงก็อาจจะส่งผลให้ไม่สามารถเก็บเกี่ยวผลผลิตได้เลย

เกษตรกรได้มีส่วนร่วมในการคัดเลือกสายพันธุ์ข้าวที่มีความคล้ายกับพันธุ์ขาวดอกมะลิ 105 จนได้ข้าวสายพันธุ์ KUB4-14 และนำไปปลูกทดสอบผลผลิตในพื้นที่ 6 จังหวัด ซึ่งพบว่าข้าวสายพันธุ์ KUB4-14 มีการปรับตัวได้ดีและต้านทานต่อโรคไหม้ นอกจากนี้ยังได้มีการปลูกเปรียบเทียบผลผลิตในแปลงเกษตรกร จังหวัดชัยภูมิ ในปี 2559 ซึ่งในปีดังกล่าวประสบกับปัญหาการระบาดของโรคไหม้อย่างรุนแรงจนทำให้ผลผลิตข้าวพันธุ์ขาวดอกมะลิ 105 เสียหายทั้งแปลงแต่กลับพบว่าข้าวสายพันธุ์ KUB4-14 สามารถต้านทานต่อการเข้าทำลายของโรคไหม้ได้ 100%

พันธุ์ขาวดอกมะลิ 105 (อ่อนแอต่อโรคไหม้)
สายพันธุ์ KUB4-14 (ต้านทานต่อโรคไหม้)

ติดต่อข้อมูลเพิ่มเติม
รศ.ดร.ธานี ศรีวงศ์ชัย
ภาควิชาพืชไร่นา คณะเกษตร มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์
โทร.0-2579-3130
E-mail: agrtns@ku.ac.th

ผู้เรียบเรียง
น.ส.ทิสยา ทิศเสถียร
ฝ่ายเผยแพร่งานวิจัย สถาบันวิจัยและพัฒนาแห่ง มก.
E-mail : rdityt@ku.ac.th