เทคนิคการเพาะเลี้ยงหิ่งห้อยน้ำจืด

หิ่งห้อยเป็นแมลงที่สื่อรักโดยใช้แสงกะพริบ แสงของหิ่งห้อยสามารถเปลี่ยนความมืดที่แสนน่ากลัวเป็นความสวยงามที่มีเสน่ห์ได้ ด้วยความงามและพบเห็นได้ยากในปัจจุบัน หิ่งห้อยจึงเป็นหนึ่งในแมลงอนุรักษ์ที่สามารถสร้างคุณค่าทางเศรษฐกิจในด้านการท่องเที่ยวได้ การพัฒนาเทคนิคการเพาะเลี้ยงหิ่งห้อยในห้องปฏิบัติการจึงเป็นช่องทางหนึ่งที่ช่วยอนุรักษ์หิ่งห้อยในธรรมชาติและสร้างพื้นที่อยู่อาศัยของหิ่งห้อยเพื่อสร้างเป็นแหล่งท่องเที่ยวเชิงนิเวศได้ แต่หิ่งห้อยเป็นแมลงที่มีระยะเวลาพัฒนาของวงจรชีวิตยาวนาน กินอาหารมีชีวิต และยากที่จะสามารถเลี้ยงจนครบวงจรชีวิตได้ จึงมีความท้าทายในการพัฒนาเทคนิคการเพาะเลี้ยง โครงการวิจัยนี้จึงพัฒนาเทคนิคการเพาะเลี้ยงหิ่งห้อยน้ำจืดที่มีศักยภาพขึ้นเพื่อสามารถผลิตหิ่งห้อยจำนวนมากตอบสนองการปล่อยหิ่งห้อยคืนสู่ธรรมชาติเพื่อการอนุรักษ์และเพื่อประโยชน์ในการท่องเที่ยว

จุดเด่นของผลงาน

เทคนิคการเพาะเลี้ยงหิ่งห้อยน้ำจืดที่พัฒนาขึ้นภายใต้โครงการวิจัยนี้ เป็นวิธีการเพาะเลี้ยงที่สามารถผลิตหิ่งห้อยจำนวนมากได้ มีอัตราการรอดสูงทุกระยะ ตั้งแต่ระยะไข่ ตัวหนอนระยะที่ 1 ตัวหนอนระยะที่ 2-6 ดักแด้ และตัวเต็มวัย โดยเป็นวิธีที่ประหยัด ใช้วัสดุ-อุปกรณ์ที่หาง่าย ประดิษฐ์ใช้เองได้ สามารถใช้ซ้ำได้ในระยะเวลานาน และทุ่นแรง และได้ยื่นจดอนุสิทธิบัตร 2 ฉบับ ณ วันที่ 3 ก.ค. 2561

วงจรชีวิตหิ่งห้อย
การนำไปใช้ประโยชน์

อนุสิทธิบัตรอุปกรณ์เลี้ยงหิ่งห้อยทั้งสองฉบับได้รับอนุญาตให้ใช้สิทธิ์และดำเนินโครงการพัฒนาวิชาการให้แก่ภาคเอกชน 2 แห่ง คือ (1) บริษัท ฟีโนมินอน ครีเอชั่น จำกัด เพื่อผลิตหิ่งห้อยน้ำจืดเพื่อจัดแสดงในเมืองบาดาลของสวนสนุกไตรภูมิ ณ เซ็นทรัล ฟลอเรสต้า จ. ภูเก็ต เป็นจุดดึงดูดความสนใจหนึ่งของนักท่องเที่ยวในโซน Underwater world  ซึ่งนักท่องเที่ยวสามารถนั่งเรือชมหิ่งห้อยได้ในเวลากลางวันและ (2) บริษัท โตโยต้า มอเตอร์ ประเทศไทย จำกัด เพื่อสร้างสวนหิ่งห้อยเป็นแหล่งเรียนรู้ทางธรรมชาติที่ศูนย์การเรียนรู้ความหลากหลายทางชีวภาพเเละความยั่งยืน “ชีวพนาเวศ” โรงงานโตโยต้า บ้านโพธิ์ จ. ฉะเชิงเทรา เพื่อให้เด็กและเยาวชนได้ตระหนักถึงคุณค่าและรักษาความหลากหลายทางชีวภาพอย่างเป็นรูปธรรม

สวนสนุกไตรภูมิ ณ เซ็นทรัล ฟลอเรสต้า จ. ภูเก็ต
ศูนย์การเรียนรู้ความหลากหลายทางชีวภาพเเละความยั่งยืน “ชีวพนาเวศ”

ติดต่อข้อมูลเพิ่มเติม
ผศ.ดร.อัญชนา ท่านเจริญ
ภาควิชากีฏวิทยา คณะเกษตร มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์
โทร. 0-2942-8629-35 หรือ E-mail agrant@ku.ac.th

ผู้เรียบเรียง
น.ส.ทิสยา ทิศเสถียร
ฝ่ายเผยแพร่งานวิจัย สถาบันวิจัยและพัฒนาแห่ง มก.
E-mail : rdityt@ku.ac.th