สถาบันวิจัยและพัฒนาแห่งมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ นิทรรศการ "ภูมิปัญญไทยสู่ไฮเทค" ครั้งที่ 2

นับตั้งแต่รัฐบาลได้มีการส่งเสริมให้เกษตรกรเลี้ยงโคนม จนกลายเป็นอาชีพหนึ่งที่แพร่หลายในหลายๆพื้นที่ของประเทศไทยแต่ปัญหาสำคัญอย่างหนึ่ง
ของการเลี้ยงสัตว์ในประเทศไทยโดยเฉพาะอย่างยิ่งโคนมก็คือ ต้นทุนการผลิตสูง ซึ่งกว่า 60% ของต้นทุนการผลิตจะเป็นค่าอาหารข้นที่ใช้เสริมให้กับโคนม
โดยทั่วไปอาหารสำหรับเลี้ยงโคนมจะมีอยู่ 2 ชนิดคือ อาหารหยาบและอาหารข้น อาหารหยาบ ได้แก่ อาหารที่มีเยื่อใยสูง เช่น หญ้าสด หญ้าแห้ง ฟางข้าว
หรือเศษวัสดุเหลือทิ้งทางการเกษตร ซึ่งจัดว่าเป็นอาหารหลัก และยังมีการให้อาหารเสริมแก่โคนมหรือ ที่เรียกว่าอาหารข้น เพื่อเสริมโปรตีน พลังงาน และแร่
ธาตุ ได้แก่ อาหารที่ประกอบไปด้วย ข้าวโพดบด มันสำปะหลัง กากถั่วเหลือง และแร่ธาตุ เป็นต้น

ดังนั้น การนำพืชอาหารสัตว์ที่มีคุณภาพมาใช้ในการเลี้ยงสัตว์ประเภทเคี้ยวเอื้อง
จะทำให้เกษตรกรประหยัดเงินซื้ออาหารข้นได้ เพราะในกระเพาะของสัตว์เคี้ยวเอื้องนั้น
จะมีจุลินทรีย์ที่สามารถย่อยและเปลี่ยนพืชอาหารสัตว์ให้เป็นวิตามิน แร่ธาตุ และอาหาร
ที่จำเป็นต่อการเจริญเติบโตของสัตว์ได้ โดยไม่ต้องให้อาหารข้นเสริมเลย โดยทั่วไปพืช
อาหารสัตว์ ประกอบไปด้วย พืชตระกูลหญ้าและพืชตระกูลถั่วต่างๆ

"หญ้าเนเปียร์แคระ" เป็นพืชในตระกูลหญ้าพันธุ์หนึ่งในกลุ่มหญ้าเนเปียร์ที่มีอยู่
หลายพันธุ์ที่ใช้เป็นพืชอาหารสัตว์ เป็นหญ้าพันธุ์ใหม่ที่นำเข้าโดยองค์การส่งเสริมกิจการ
โคน แห่งประเทศไทย และทดสอบคัดเลือก โดย ศาสตราจารย์ ดร.สายัณห์ ทัดศรี และ
คณะ จากภาควิชาพืชไร่นา คณะเกษตร มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์

"หญ้าเนเปียร์แคระ" เป็นหญ้าที่มีอายุหลายปี การเจริญเติบโตคล้ายหญ้าเนเปียร์ธรรมดา แต่ลำต้นจะเตี้ยกว่าหญ้าเนเปียร์ธรรมดา และมีใบดกแม้จะมีอาย
ุเพิ่มมากขึ้น ซึ่งผิดจากหญ้าเนเปียร์และหญ้าทั่วไปที่ส่วนของลำต้นจะเพิ่มขึ้นตามอายุ ทำให้คุณค่าทางอาหารลดลงเร็ว หญ้าเนเปียร์แคระมีอยู่ 2 สายพันธุ์คือ
พันธุ์ที่ออกดอกช้าและพันธุ์ที่ออกดอกเร็ว พันธุ์ที่ออกดอกช้าจะมีลักษณะทรงพุ่มตั้งตรง ใบมีขนน้อย และความสูงของลำต้นประมาณ 150-180 เซนติเมตร การ
นำหญ้าเนเปียร์แคระไปให้โคกินนั้น ควรตัดหญ้าเมื่ออายุ 30 วัน โดยจะตัดด้วยมีดหรือจะใช้เครื่องตัดก็ได้ การปลูกหญ้าเนปียร์แคระ 1 ไร่จะให้ผลผลิตสด
ประมาณ 4 ตันต่อการตัด 1 ครั้ง แต่หลักสำคัญของการตัดหญ้าเนเปียร์แคระคือ ต้องตัดในระดับ 10-15 เซนติเมตรจากพื้นดินเพราะถ้าหากตัดต่ำกว่า นี้จะทำ
ให้การฟื้นตัวช้า

มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ โดยภาควิชาพืชไร่นา คณะเกษตรได้ส่งเสริมให้เกษตรกรผู้เลี้ยง
โคนมปลูกหญ้าเนเปียร์แคระไว้สำหรับเป็นอาหารสัตวปรากฎว่าสามารถช่วยให้เกษตรกรลดต้นทุน
การผลิตใน เรื่องของอาหารสัตว์ได้เป็นอย่างมากซึ่งนอกจากเกษตรกรจะได้พืชอาหารสัตว์มาใช้ใน
การเลี้ยงโคแล้ว แปลงหญ้าเนเปียร์แคระยังช่วยบำบัดของเสียจากโรงเรือนเลี้ยงโคอีกด้วย