การวิจัยและพัฒนาข้าวโพดพิเศษชนิดอื่นๆ
 
สุรณี ทองเหลือง ยุพาพรรณ จุฑาทอง สำราญ ศรีชมพร, ธำรงศิลป โพธิสูง และ สมพร ทองแดง
สถานีวิจัยพืชไร่สุวรรณวาจกกสิกิจ และศูนย์วิจัยข้าวโพดและข้าวฟ่างแห่งชาติ
สถาบันอินทรีจันทรสถิตย์เพื่อการค้นคว้าและพัฒนาพืชศาสตร์
มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์

โทร. 0-4436-1770-4

ข้าวโพดข้าวเหนียวพันธุ์ รัชตะ 1 (Waxy Corn Variety : Ratchata 1)
    ข้าวโพดข้าวเหนียวพันธุ์ รัชตะ 1 เป็นข้าวโพดข้าวเหนียวพันธุ์ผสมเปิด ที่ปรับปรุงพันธุ์โดยการนำข้าวโพดข้าวเหนียวที่รวบรวมมาจากแหล่งต่างๆ ทั่วทุกภาคของประเทศไทย และจากประเทศ ฟิลิปปินส์ มาปลูกคัดเลือกในปี พ.ศ. 2532 ได้พันธุ์ที่ผ่านการคัดเลือก 23 พันธุ์ จากนั้นทำการผสมรวมไป 4 ครั้ง แล้วคัดเลือกต้นที่ดี ผสมพันธุ์แบบ half sib 2 ครั้ง คัดเลือกต่อในปี พ.ศ. 2534 ได้ 158 สายพันธุ์ นำพันธุ์ที่ได้มารวมกันแล้วคัดเลือกเป็นประชากรข้าวโพดข้าวเหนียวพันธุ์ composite #3 จากนั้นทำการคัดเลือกแบบ mass selection 1 ครั้ง ทดสอบในสถานี 2 ฤดูปลูก และในไร่เกษตรกรอีก 7 แห่ง ปรากฏว่า ข้าวโพดข้าวเหนียวพันธุ์ composite #3 ให้ผลผลิตสูง คุณภาพและรสชาติดี จึงทำการทดสอบในแปลงเกษตรกร ซ้ำอีก 5 แห่ง ในปี พ.ศ. 2538 ผลปรากฏว่า เป็นที่ยอมรับของเกษตรกร จึงแนะนำให้เป็นพันธุ์ปลูกในปี พ.ศ. 2540 โดยใช้ชื่อว่าพันธุ์ รัชตะ 1 ข้าวโพดข้าวเหนียวพันธุ์นี้ ค่อนข้างอ่อนแอต่อโรคราน้ำค้าง มีลักษณะประจำพันธุ์ คือ ความสูงต้น 166 ซม. ความสูงฝัก 85 ซม. อายุวันออกดอก 45 วัน อายุวันออกไหม 46 วัน จำนวนฝักต่อต้นเฉลี่ย 1.2 ฝัก ให้ผลผลิตฝักสดทั้งเปลือก 1,890 กก.ต่อไร่ ผลผลิตฝักสดปอกเปลือก 1,098 กก.ต่อไร่ ความกว้างฝัก 4.4 ซม. ความยาวฝัก 17 ซม. จำนวน 14-16 แถวของเมล็ดต่อฝัก เปลือกหุ้มฝักมิดชิด เมล็ดสีขาว รสชาติหวานนุ่มเป็นที่ยอมรับของของผู้บริโภค

 

ข้าวโพดข้าวเหนียวลูกผสมเดี่ยวพันธุ์ Kwsx 107
(Single Cross Waxy Corn Hybrid : Kwsx 107)
    ข้าวโพดข้าวเหนียวลูกผสมเดี่ยว พันธุ์ Kwsx 107 ได้จากการผสมพันธุ์ ระหว่างสายพันธุ์แท้ Kwi #10 ซึ่งเป็นสายพันธุ์แม่ กับ สายพันธุ์พ่อ Kwi #7 ซึ่งสายพันธุ์พ่อ-แม่ ทั้ง 2 สายพันธุ์นี้ ได้มาจากการสกัดสายพันธุ์แท้จากข้าวโพดข้าวเหนียวพันธุ์ผสมเปิด พันธุ์รัชตะ 1 (composite #3) ในปี พ.ศ. 2537 และได้ทำการทดสอบและคัดเลือกโดยการผสมพันธุ์แบบ diallele cross และ ทดสอบใน standard trial ในปี พ.ศ. 2541 ข้าวโพดข้าวเหนียวลูกผสมเดี่ยว พันธุ์ Kwsx 107 ให้ผลผลิตสูงมีลักษณะทางการเกษตรดี คุณภาพและรสชาติดี ให้ผลผลิตฝักสดทั้งเปลือก 2,321 กก.ต่อไร่ ผลผลิตฝักสดปอกเปลือก 1,452 กก.ต่อไร่ อายุวันออกดอก และออกไหม 44 วันเท่ากัน ความสูงต้น 184 เซนติเมตร ความสูงฝัก 91 เซนติเมตร ความยาวฝัก 18.10 เซนติเมตร ความยาวส่วนที่ติดเมล็ดบนฝัก 17.45 เซนติเมตร เส้นรอบวงฝัก 14.05 เซนติเมตร ในปี พ.ศ. 2544 ได้ทำการทดสอบร่วมกับกรมวิชาการเกษตรที่ศูนย์วิจัยพืชไร่ชัยนาท และสถานีวิจัยพืชไร่ศรีสำโรง และทำการทดสอบร่วมกับบริษัทเอกชนที่ จังหวัดสุพรรณบุรี ปรากฏว่าข้าวเหนียวลูกผสมเดี่ยว พันธุ์ Kwsx 107 ให้ผลผลิตสูงในระดับหนึ่งในห้าของพันธุ์ที่นำมาทดสอบ มีรสชาติดี กลิ่นหอม เป็นที่ยอมรับของเกษตรกร สามารถแนะนำเป็นพันธุ์ปลูกเพื่อเพิ่มผลผลิตและรายได้ให้แก่เกษตรกร

 

ข้าวโพดข้าวเหนียวหวานลูกผสม พันธุ์ Kswsx 2410
(Sweet Waxy Corn Hybrid : Kswsx 2410)
    ข้าวโพดข้าวเหนียวหวานลูกผสม พันธุ์ Kswsx 2410 เป็นข้าวโพดข้าวเหนียวหวานลูกผสมเดี่ยว (single cross hybrid) ที่ได้จากการผสมพันธุ์ ระหว่างสายพันธุ์แท้ Kswi 24-4-1 ซึ่งเป็นสายพันธุ์แม่ กับ สายพันธุ์พ่อ Kwi #10 เป็นการใช้ประโยชน์ร่วมกันระหว่าง แว๊กซี่ยีน(waxy gene) จากข้าวโพดข้าวเหนียว และ ยีนความหวาน ชรังเค่น 2 (shrunken 2) ซูการี่ 1(sugary 1) และ ซูการี่เอนฮานเซอร์ (sugary enhancer)จากข้าวโพดหวานโดยเริ่มทำการวิจัยในปี พ.ศ. 2538 เพื่อให้ได้ลูกผสมที่มีความหวานและเหนียวนุ่ม เป็นการเพิ่มความหลากหลายให้แก่ผู้บริโภค ข้าวโพดข้าวเหนียวหวานลูกผสม พันธุ์ Kswsx 2410 มีลักษณะทางการเกษตรดี สามารถเพาะปลูกได้ตลอดปี โดยเฉพาะในพื้นที่ที่ให้น้ำชลประทานได้ ให้ผลผลิตสูง ให้ผลผลิตฝักสดทั้งเปลือก 2,372 กิโลกรัมต่อไร่ ฝักสดปอกเปลือก 1,401 กิโลกรัมต่อไร่ อายุวันออกดอก และออกไหม 52 วันเท่ากัน ความสูงต้น 213 เซนติเมตร ความสูงฝัก 109 เซนติเมตร ความยาวฝัก 21.00 เซนติเมตร ความยาวส่วนที่ติดเมล็ดบนฝัก 19.75 เซนติเมตร เส้นรอบวงฝัก 13.75 เซนติเมตร รสชาติดี มีกลิ่นหอม สามารถแนะนำให้เกษตรกรใช้เป็นพันธุ์ปลูกเพื่อเพิ่มรายได้ และเพิ่มความหลากหลายให้แก่ผู้บริโภค

 

ข้าวโพดคั่วพันธุ์ Composite #3 (Popcorn Variety : Composite #3)
    ข้าวโพดคั่วพันธุ์ composite #3 เป็นข้าวโพดคั่ว (popcorn) พันธุ์ผสมเปิด ที่ปรับปรุงพันธุ์โดยการนำข้าวโพดคั่วที่รวบรวมมาจากแหล่งต่างๆ ทั่วทุกภาคของประเทศไทย และจากโครงการปรับปรุงพันธุ์ข้าวโพดของมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ และ โครงการปรับปรุงพันธุ์ข้าวโพดของกรมวิชาการเกษตร ในปี พ.ศ. 2532 นำพันธุ์ที่ผ่านการคัดเลือกมาผสมรวมไป 4 ครั้ง แล้วคัดเลือกต้นที่ดีจำนวน 158 สายพันธุ์ มาทำการผสมพันธุ์รวม คัดเลือกต่อในปี พ.ศ. 2534 ได้ ประชากรข้าวโพดข้าวคั่ว composite #3 จากนั้นทำการคัดเลือกแบบ mass selection 2 ครั้ง จึงนำไปทดสอบในสถานี 2 ฤดูปลูก และในไร่เกษตรกรอีก 2 แห่ง ปรากฏว่า ข้าวโพดคั่วพันธุ์ composite #3 ให้ผลผลิตสูง คุณภาพการแตกและรสชาติดี แนะนำให้เกษตรกรใช้เป็นพันธุ์ปลูกในปี พ.ศ. 2542 ข้าวโพดคั่วพันธุ์นี้ ค่อนข้างอ่อนแอต่อโรคราน้ำค้าง มีโรคทางใบน้อย ต้านทานโรคทางใบได้ดีปานกลาง มีลักษณะประจำพันธุ์ คือ ความสูงต้น 215 ซม. ความสูงฝัก 124 ซม. อายุวันออกดอก 54 วัน อายุวันออกไหม 55 วัน จำนวนฝักต่อต้นเฉลี่ย 1.2 ฝัก อายุเก็บเกี่ยว 110 วัน เปอร์เซ็นต์กะเทาะ 80% ให้ผลผลิตเฉลี่ย 523 กก.ต่อไร่ น้ำหนัก 10 กรัม มีจำนวนเมล็ดเฉลี่ย 69 เมล็ด เปอร์เซ็นต์คั่วแตก 94%